Nước Mỹ không còn ngồi “chiếu trên” trong kinh tế thế giới
Bài đăng ngày:1/11/11 lúc 17:40
Nước Mỹ không còn ngồi “chiếu trên” trong kinh tế thế giới
Đã có thời, cả thế giới nhìn vào Mỹ để học hỏi đường lối phát triển kinh tế. Sự kính nể này đã đi xuống cùng với tăng trưởng của kinh tế Mỹ.
Sau Chiến tranh Thế giới thứ Hai, nước Mỹ góp phần quan trọng giúp tăng trưởng kinh tế toàn cầu lên mạnh nhờ một số chương trình kích thích mà nước này đưa ra. Mọi chuyện nay đã thay đổi.
Trong tuần này, khi Tổng thống Obama nhóm họp với các nhà lãnh đạo hàng đầu G20 tại Cannes, vị thế lãnh đạo thế giới của nước Mỹ về kinh tế sẽ không còn nữa.
Tại buổi họp gần nhất cách đây 1 năm tại Seoul, Hàn Quốc, G20 bác bỏ lời kêu gọi của Tổng thống Obama về một gói kích cầu như Keynes, thay vào đó họ kêu gọi thực hiện cắt giảm ngân sách và thực hiện chính sách tài khóa thắt chặt.
Cũng trong buổi họp này, Tổng thống Obama phải bảo vệ chính sách tiền tệ của Fed trước nhiều lời chỉ trích rằng chính sách tiền tệ của Mỹ đang phá hại nền kinh tế các nước mới nổi, gây ra tình trạng biến động dòng vốn bất thường và áp lực lạm phát cao.
Khi kinh tế Mỹ đang phục hồi yếu, chịu tác động bởi luật cải tổ ngành y tế và tài chính mới, nợ công cao, rủi ro thuế tăng cao, nước Mỹ không còn có thể dẫn đầu như trước đây.
Trong những năm sau Chiến tranh Thế giới thứ Hai, nước Mỹ dẫn đầu thế giới trong chính sách khuyến khích tăng trưởng kinh tế, luật pháp và chính sách tài khóa, tiền tệ đúng đắn. Mỹ giúp tạo ra một hệ thống mở, hoạt động theo luật, cụ thể đó là GATT (Hiệp ước chung về thuế quan và mậu dịch), thuế quan nhờ vậy được giỡ bỏ khá nhiều. Sự phục hồi thần kỳ của kinh tế châu Âu và Nhật thời hậu Chiến tranh Thế giới thứ Hai có được rất nhiều nhờ sự tuân thủ quy tắc kinh tế tự do và hỗ trợ trực tiếp từ Mỹ.
Sau khi sai lầm với chính sách can thiệp thô bạo vào đầu thập niên 1970, chính phủ Mỹ đưa cỗ máy kinh tế Mỹ hoạt động đúng trật tự vào thập niên 1980, chấp thuận chính sách hỗ trợ tăng trưởng và tạo ra được thời kỳ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ kéo dài đến thập niên 1990. Ý tưởng về chính sách kinh tế của Mỹ trở nên phổ biến và được ưa chuộng, không chỉ tại Anh mà còn trong thế giới các nước đang phát triển.
Nhìn thấy lợi ích từ đường lối tự do kinh tế của Mỹ, chính phủ Trung Quốc cũng có điều chỉnh chính sách của mình và tạo ra được thời kỳ kinh tế tăng trưởng thịnh vượng.
Thành công nước Mỹ còn khích lệ nhóm nước Trung và Đông Âu thực thi nhiều chính sách cải cách theo định hướng thị trường, đồng thời khuyến khích nhiều nước cũng như tổ chức tài chính quốc tế tại châu Phi và Mỹ Latinh đi theo hướng đổi mới.
Khi nước Mỹ không còn thực thi nguyên tắc tự do kinh tế và thay vào đó bằng chính sách kích thích tài khóa, tiền tệ ngắn hạn với sự can thiệp mạnh mẽ hơn của chính phủ, khả năng lãnh đạo thế giới của nước Mỹ không còn được như trước. Một số người, thậm chí ngay chính tại nước Mỹ, chào đón sự “thất thế” này thế nhưng thực tế nó không hề tốt cho cả thế giới cũng như Mỹ.
Không dễ để nhận ra tác động từ chính sách kinh tế của Mỹ tác động đến thế giới. Trên phương diện chính sách tiền tệ, quyết định lãi suất của Fed ảnh hưởng đến quyết định lãi suất của nhiều Ngân hàng Trung ương trên thế giới bởi quy mô của kinh tế Mỹ quá lớn.
Nếu Fed giữ lãi suất quá thấp trong thời gian quá lâu, nhiều Ngân hàng Trung ương tại các nước khác sẽ phải giữ lãi suất ở mức thấp, lạm phát tất yếu tăng cao. Nếu họ nâng lãi suất, lập tức dòng vốn tìm kiếm lợi suất cao vào nước họ, giá trị đồng tiền tăng mạnh và xuất khẩu lập tức phải “trả giá”.
Do Fed giữ lãi suất ở mức thấp kỷ lục, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) giữ lãi suất tại khu vực đồng tiền chung châu Âu ở mức thấp trong giai đoạn 2003 – 2005. Chuyên gia kinh tế tại OECD khẳng định chính môi trường lãi suất thấp tại châu Âu đã gây ra bong bóng nhà đất tại Hy Lạp, Ireland và Tây Ban Nha.
Khủng hoảng tại châu Âu hiện nay bắt nguồn từ hoạt động vay nợ quá mức và các ngân hàng xấu, nước Mỹ cũng đối đầu với nhiều rủi ro kinh tế và tài chính.
Chính phủ nhiều nước, trong đó bao gồm cả Mêhicô và Braxin phàn nàn rằng Fed đang xuất khẩu lạm phát ra toàn thế giới bằng chính sách lãi suất gần 0% và mua mạnh trái phiếu chính phủ, yếu tố khiến thâm hụt tài khóa Mỹ tăng cao.
Và khi lạm phát toàn cầu tăng lên, lạm phát lại trở lại Mỹ thông qua con đường giá hàng hóa cao. Ở thời điểm tỷ lệ thất nghiệp đang ở mức cao, lạm phát đình đốn tất yếu xảy ra; tăng trưởng kinh tế thấp, lạm phát cao và thất nghiệp kéo dài, giống như thời kỳ thập niên 1970. Vì quyền lợi của thế giới và vì chính nước Mỹ, chính phủ Mỹ cần thể hiện được vị thế dẫn đầu của mình và thực hiện chính sách tài khóa và tiền tệ.
Chính phủ Mỹ cần cố gắng ngăn hoạt động bảo hộ thương mại và nhiều chính sách bảo hộ khác ở nước ngoài. Nhưng nước Mỹ thật khó lên tiếng về vấn đề này nếu chính nước Mỹ đang bảo hộ trầm trộng. Cũng sẽ chẳng nước nào muốn nghe người Mỹ nói nếu nước Mỹ không có được chính sách tài khóa đúng hướng và nợ người ngồi đối diện trên bàn đàm phán cả đống tiền.
Buổi họp tiếp theo của lãnh đạo các nước thuộc G20 sẽ diễn ra tại Mêhicô vào năm 2012, ngày cụ thể chưa được quyết định. Cuộc bầu cử năm 2012 tại Mỹ nhiều khả năng sẽ trở thành cuộc trưng cầu dân ý về vai trò của chính phủ trong nền kinh tế. Nếu như vậy, người Mỹ sẽ trở lại với quan niệm tự do kinh tế, con đường tốt nhất để cải thiện nền kinh tế, điều chỉnh lại bộ máy lãnh đạo, làm lợi cho kinh tế thế giới, giúp nước Mỹ giàu có một cách bền vững hơn.
Tags:
Thongtinkinhte
Việt Nam 
Thượng Hải 
Tokyo 
New York 
London 
Australia_Sydney
Đọc báo online(4)
lượt truy cập
Ý kiến bạn đọc [ 0 ]
Ý kiến của bạn
- Từ ngày 14/08/2011 để tránh Spam do vậy Comment nặc danh xẽ bị khóa
- Hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc hơn!
- Mọi thắc mắc, gợi ý hoặc bình luận xin chia sẻ bên dưới hoặc Gửi thư hay Báo lỗi
- Các bạn có thể mã hóa Code TẠI ĐÂY
Thank You!